Kararını Zorlaştıran Şey Seçenek Fazlalığı Olmayabilir

Meslek seçimi sürecinde yaşanan kararsızlığın en büyük nedeni genellikle seçenek sayısı olarak görülür. Çok fazla bölüm, çok fazla meslek ve çok fazla alternatif olduğu için karar vermenin zorlaştığı düşünülür. İlk bakışta bu mantıklı görünür.

Ancak birçok durumda asıl problem seçeneklerin fazla olması değildir.

Çünkü insanlar hayatlarının farklı alanlarında her gün onlarca seçenek arasından seçim yapabilir. Bazı kararlar hızlı verilir, bazıları ise uzun süre ertelenir. Bu farkın nedeni çoğu zaman seçenek sayısı değil, seçenekleri değerlendirmek için kullanılan kriterlerin net olmamasıdır.

Meslek seçimi de benzer şekilde çalışır. Eğer hangi özelliklerin önemli olduğu bilinmiyorsa, iki seçenek bile karar vermeyi zorlaştırabilir. Buna karşılık değerlendirme kriterleri net olduğunda çok daha fazla alternatif arasında seçim yapmak mümkün hale gelir.

Bu yüzden kararsızlık her zaman bilgi eksikliğinden kaynaklanmaz. Bazen değerlendirme sisteminin eksik olmasından kaynaklanır.

Örneğin iki bölüm arasında kalan bir öğrenci düşünelim. Her iki bölüm de mantıklı görünebilir. Her ikisinin de avantajları olabilir. Ancak kişi hangi kriterleri önceliklendireceğini bilmiyorsa, süreç uzadıkça karar daha da zorlaşabilir.

Bu noktada birçok insan daha fazla araştırma yapmaya yönelir. Daha fazla bilgi toplamanın kararsızlığı çözeceği düşünülür. Oysa bazen ihtiyaç duyulan şey yeni bilgi değil, mevcut bilgileri değerlendirecek daha net bir sistemdir.

Meslek seçimi yalnızca seçenekleri karşılaştırmakla ilgili değildir. Aynı zamanda hangi kriterlerin kişisel olarak daha önemli olduğunu anlamayı gerektirir.

Çünkü her insan aynı şeyi aramaz. Bazıları çalışma ortamına önem verir, bazıları gelişim fırsatlarına, bazıları ise problem çözme biçimine daha fazla dikkat eder. Bu nedenle aynı seçenekler farklı insanlar için farklı anlamlar taşıyabilir.

Kararsızlığın uzun sürmesi her zaman kötü bir şey değildir. Ancak kararın sürekli ertelenmesi, çoğu zaman seçeneklerden çok değerlendirme sürecinin gözden geçirilmesi gerektiğini gösterir.

Sonuç olarak karar vermeyi zorlaştıran şey her zaman alternatiflerin sayısı değildir. Bazen asıl ihtiyaç, seçenekleri değerlendirecek daha net bir bakış açısı geliştirmektir.

Karar vermekte zorlandığında gerçekten seçenekleri mi, yoksa kriterleri mi değerlendiriyorsun?

Çoğu kişi daha fazla seçenek gördükçe kararın zorlaştığını düşünür.
Oysa problem bazen seçeneklerde değil, değerlendirme sisteminde olabilir.

Kendi karar yapını görmek için kısa bir analizle başlayabilirsin.